Ustaw jako stronę startową

Witam serdecznie :)

K.S.H. - S.K.A.

Opracował: Łukasz Rosiak,
aplikacja komornicza

Spółka komandytowo –akcyjna1

Spółka komandytowo – akcyjna została uregulowana w dziale IV tytułu II ustawy kodeks spółek handlowych z dnia 15 września 2000 roku (Dz.U.2000.94.1037). Jest to jedna z czterech spółek osobowych (obok jawnej, partnerskiej i komandytowej) oraz jedna z sześciu spółek handlowych (poza wymienionymi wyżej spółkami osobowymi są jeszcze dwie spółki kapitałowe – spółka z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółka akcyjna).  

Zasadniczo – zgodnie z art. 125 k.s.h. – spółka komandytowo – akcyjna ma na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą, gdzie za zobowiązania odpowiada bez ograniczeń komplementariusz (tzn. co najmniej jeden ze wspólników określany tym mianem) a co najmniej jeden wspólnik pozostaje akcjonariuszem2.

W zakresie istotnych postanowień przepisów ogólnych należy zwrócić uwagę na to, iż firma spółki komandytowo – akcyjnej powinna zawierać nazwisko przynajmniej jednego komplementariusza oraz oznaczenie „spółka komandytowo akcyjna” (art. 127 § 1 k.s.h.) 3; w obrocie zaś dopuszczalne jest używanie stosownego skrótu – S.K.A. (art. 127 § 2 k.s.h.). Ponadto należ stwierdzić, iż kapitał zakładowy omawianego rodzaju spółki powinien wynosić minimum 50 tys. zł. (art. 126 § 2 k.s.h.).

Generalnie do postanowień nieuregulowanych a przewidzianych dla spółki komandytowo – akcyjnej stosuje się przepisy wykorzystywane w ramach omawiania spółki jawnej (art. 126 § 1 ust. 1 k.s.h. oraz art. 149 § 1 k.s.h.) i spółki akcyjnej (art. 126 § 1 ust. 2 k.s.h. oraz art. 150 § 1 k.s.h.) 4.

Odnośnie drugiego rozdziału (traktującego o powstaniu spółki) działu czwartego należy wspomnieć przede wszystkim o takich postanowieniach jak to, iż założycielami spółki są osoby podpisujące statut (czyli co najmniej wszyscy komplementariusze – art. 129 k.s.h.), formie sporządzenia statutu spółki (akt notarialny – art. 131 k.s.h.), o nieograniczonej odpowiedzialności komplementariusza (której nie wyłącza nawet wniesienie przez niego wkładu na kapitał zakładowy – art. 132 § 2 k.s.h.) czy o tym, iż przedmiotowa spółka powstaje z chwilą jej wpisu do rejestru (art. 134 § 1 k.s.h.).

W sferze najważniejszych regulacji wyodrębnionych w rozdziale trzecim (zatytułowanym „stosunek do osób trzecich” nie można zapomnieć o tym, iż akcjonariusz nie odpowiada za zobowiązania spółki (art. 135 k.s.h.)5, komplementariusze reprezentują spółkę (w przypadku gdy z mocy statutu lub też prawomocnego orzeczenia sądu nie zostali oni pozbawieni omawianego prawa – art. 137 § 1 k.s.h.), akcjonariusz zaś może reprezentować spółkę wyłącznie jako pełnomocnik (art. 138 § 1 k.s.h.).

Trzeba również zasygnalizować, iż postanowienia konkretnego statutu niezgodne z postanowieniami opisanego tu rozdziału nie wywołują skutków prawnych wobec osób trzecich (zgodnie z dyspozycją art. 139 k.s.h.).

Najbardziej rozbudowany normatywnie pozostaje rozdział czwarty („stosunki wewnętrzne spółki” w myśl, którego również wypada zaakcentować kilka ważnych kwestii. Po pierwsze – co wydaje się dość oczywiste – każdy komplementariusz ma prawo (jak i obowiązek) prowadzenia spraw spółki komandytowo –akcyjnej (art. 140 §1 k.s.h.), co jednak może być ograniczone (zgodnie ze statutem spółki) chociażby do jednego komplementariusza (art. 140 § 2 k.s.h.). W zakresie zaś spraw przekazanych do kompetencji czy to walnego zgromadzenia czy to rady nadzorczej komplementariuszowi nie przysługuje prawo do prowadzenia spraw spółki (art. 141 k.s.h.).

Jeśli zaś chodzi o radę nadzorczą to należ podkreślić, iż istnieją dwa warianty jej ustanowienia6. Po pierwsze ustanowienie wyżej wymienionego organu jest fakultatywne w spółce komandytowo – akcyjnej przy liczbie akcjonariuszy poniżej dwudziestu pięciu oraz – po drugie obligatoryjne w przypadku przekroczenia wyżej wskazanej sumy (art. 142 § 1 k.s.h.). Członków rady nadzorczej powołuje (i odwołuje) walne zgromadzenie (art. 142 § 2 k.s.h.). Warto również zaznaczyć, iż komplementariusz (ani jego pracownik) nie może być członkiem rady nadzorczej (art. 142 § 3 k.s.h.). Generalnie rada nadzorcza sprawuje stał nadzór nad działalnością spółki (we wszystkich dziedzinach jej działalności –art. 143 § 1 k.s.h.).

Odnośnie zaś walnego zgromadzenia warto już na wstępie zaznaczyć, iż może być ono zwoływane w formie zwyczajnej lub nadzwyczajnej (art. 145 § 1 k.s.h.). Prawo uczestnictwa w walnym zgromadzeniu (ma zarówno akcjonariusz jak i komplementariusz – art. 145 § 2 k.s.h.). Akcjonariusza nie wolno pozbawić prawa głosu (art. 145 § 3 k.s.h.), każda zaś akcja objęta lub nabyta przez komplementariusza daje mu prawo do jednego głosu (art. 145 § 4 k.s.h.). Art. 146 k.s.h. w swoim paragrafie pierwszym wymienia katalog spraw, które wymagają uchwał walnego zgromadzenia (są to chociażby: pkt 1 – rozpatrzenie oraz zatwierdzenie sprawozdania komplementariuszy z działalności spółki jak również sprawozdania spółki za ubiegły rok obrotowy ; pkt 2 – udzielania komplementariuszom – prowadzącym sprawy spółki – absolutorium z wykonania przez nich obowiązków ; pkt 3 – udzielanie członkom rady nadzorczej absolutorium z wykonania przez nich obowiązków ; pkt 4 – w zasadzie wybór biegłego rewidenta ; pkt 5 – rozwiązanie spółki). Paragraf drugi omawianego artykułu wymienia sytuacje, kiedy to uchwały walnego zgromadzenia wymagają zgody wszystkich komplementariuszy (np. pkt 1 – powierzenie prowadzenia spraw oraz reprezentowanie spółki jednemu albo kilku komplementariuszom) a paragraf trzeci wskazuje sprawy, w których uchwały walnego zgromadzenia wymagają zgody (ale już jedynie większości komplementariuszy) – chociażby w pkt 2 – sposób pokrycia straty za ubiegł rok obrotowy. Akcentem wieńczącym zapisy rozdziału czwartego pozostaje dyspozycja art. 147 wyrażana w paragrafie pierwszym stanowiąca, iż generalnie (chyba, ż statut stanowi inaczej) „komplementariusz oraz akcjonariusz uczestniczą w zysku7 spółki”(proporcjonalnie do ich wkładów wniesionych do spółki komandytowo –akcyjnej)”.

Finalną jednostką systematyzacji tekstu prawnego kończącą dział IV tytułu II kodeksu spółek handlowych pozostaje rozdział V zatytułowany „Rozwiązanie i likwidacja spółki. Wystąpienie wspólnika” Artykuł 148 przewiduje sytuacje powodujące rozwiązanie spółki (są to: przyczyny przewidziane w statucie, uchwała walnego zgromadzenia w spółce, ogłoszenie upadłości spółki, śmierć lub wystąpienie komplementariusza (chyba, że statut danej spółki stanowi inaczej) czy inne – przewidziane prawem – przyczyny. Akcjonariuszowi nie przysługuje prawo do wypowiedzenia umowy spółki (zgodnie z dyspozycją art. 149 § 2 k.s.h.) w przeciwieństwie do komplementariusza (któremu to wskazane wyżej prawo jak najbardziej przysługuje –art. 149 § 1 k.s.h.). Należ również zasygnalizować, iż generalnie likwidatorami spółki komandytowo – akcyjnej są komplementariusze mający prawo prowadzenia spraw spółki (art. 150 § 2 k.s.h.).


1 Zarówno spółka komandytowo – akcyjna jak i spółka partnerska zaliczane są do tzw. form mieszanych spółek. Spółka komandytowo – akcyjna pozwala na występowanie w ramach spółki osobowej pewnej formy akcjonariatu niepochodzącego z rynku publicznego i została ona pomyślana jako dogodna forma dla przedsiębiorstw rodzinnych – o czym piszą Tadeusz Włudyka oraz Marcin Smaga w monografii zatytułowanej: „Instytucje gospodarki rynkowej” ; wydawnictwo LEX a Wolters Kluwer business ; seria akademicka ; Warszawa 2012 ; wydanie I ; ISBN: 978-83-264-1684-2 ; str. 77.

2 Jak wynika z powyższego przytoczenia dyspozycji art. 125 k.s.h. spółka komandytowa – akcyjna powinna mieć co najmniej dwóch wspólników (o różnym poziomie uprawnień), tzn. komplementariusza oraz akcjonariusza. Można powiedzieć, że istotą tej formy spółki osobowej pozostaje połączenie działalności inwestora aktywnego (komplementariusza) oraz inwestora pasywnego (akcjonariusza) – o czym szerzej traktuje Andrzej Szumański w monografii [red. Stanisław Sołtysiński] ; „Kodeks spółek handlowych. Przepisy ogólne. Spółki osobowe. Komentarz do artykułów 1 – 150” ; tom I ; wydawnictwo C.H. Beck ; wydanie III ; seria „Duże komentarze Becka” ; Warszawa 2012 ; ; ISBN: 978-83-255-4001-2 ; str. 803.

3 Poprawne zatem byłoby użycie formy takiej jak: „A. Nowak i J. Kowalski – spółka komandytowa” albo „A. Nowak i wspólnicy – sp. k.”. Warto poczynić konstatacje, iż jeżeli komplementariuszem (a zatem wspólnikiem odpowiadającym bez ograniczenia) jest osoba prawna, to wówczas w firmie (czyli nazwie) spółki powinna zostać umieszczona pełna firma tej osoby. Ponadto warto podkreślić, iż zgodnie z dyspozycją art. 104 § 3 k.s.h. – firma tej osoby prawnej (komplementariusza) musi pojawić się w firmie spółki w pełnym brzmieniu, obok niej zaś mogą się pojawić nazwiska osób fizycznych (komplementariuszy). Prawidłowa byłaby zatem następująca firma, np.: „Metro sp. z o.o. i A. Nowak – spółka komandytowa” albo „Metro sp. z o.o. i wspólnicy – spółka komandytowa” – które to przykłady podają Andrzej Koch  i Jacek Napierała w monografii: „Prawo spółek handlowych – podręcznik akademicki” ; wydawnictwo: Lex a Wolters Kluwer ; seria akademicka ; wydanie trzecie ; Warszawa 2011 ; ISBN: 978-83-264-1214-1 ; str. 126.

4 Powyższy kapitał powinien być pokryty zgodnie z dyspozycją § 1 art. 309 k.s.h., tj. - „akcje nie mogą być obejmowane poniżej ich wartości nominalnej”. Natomiast agio (czyli różnica między wartością nominalną a realną wartością waluty) musi być wniesione przed zarejestrowaniem spółki. O wszystkich tych uwarunkowaniach wspomina Andrzej Kidyba w monografii: „Kodeks spółek handlowych – objaśnienia” ; Oficyna a Wolters Kluwer business ; wydanie V ; Warszawa 2007 ; „seria praktyczne komentarze i objaśnienia” ; ISBN: 978-83-7526-237-7 ; str. 200.

5 Należy poczynić uwagę, iż powyższa konfiguracja w zakresie odpowiedzialności jest prawidłowa, ze względu na fakt, iż (podobnie zresztą jak ma to miejsce w przypadku wspólnika w spółce z o.o. , jak również akcjonariusza w spółce akcyjnej) akcjonariusz w spółce komandytowo – akcyjnej nie ponosi odpowiedzialności a wyłącznie ryzyko w zakresie składników majątkowych wnoszonych do przedmiotowej spółki – o czym szerzej wypowiada się Andrzej Kidyba w „Komentarzu aktualizowanym do art. 1-300 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U.00.94.1037)” ; wydawnictwo: LEX/el., 2013 ; [dostęp 14 kwietnia 2013 roku].

6 Jeśli chodzi o prawnoporównaczy aspekt (polska bowiem regulacja omawianej instytucji wzorowana jest w znacznej mierze na prawie niemieckim) analizy spółki komandytowo – akcyjnej to należy zauważyć, iż rada nadzorcza w polskiej regulacji przedmiotowej struktury jest obowiązkowa jedynie w przypadku przekroczenia liczby 25 akcjonariuszy, podczas gdy w niemieckim oraz szwajcarskim modelu wspomniana rada nadzorcza jest elementem obligatoryjnym bez względu na liczbę akcjonariuszy (jeśli zaś chodzi o uprawnienia do prowadzenia spraw spółki to we wszystkich trzech modelach przysługują one w zasadzie komplementariuszom) – o czym szerzej traktuje Robert Lewandowski w monografii: „Polska koncepcja legislacyjna spółki komandytowo – akcyjnej” ; wydawnictwo: Oficyna a Wolters Kluwer business ; Warszawa 2007 ; wydanie I ; str. 339 ; ISBN:978-83-7526-537-8.

7 Kwestia podziału zysku wydaje się być – na tle omawianej regulacji szczególnie złożona. Owa komplikacja wynika z faktu, iż w przedmiotowej spółce istnieją dwie kategorie wspólników, w odniesieniu do których – do każdej z osobna – stosuje się przepisy dotyczące całkowicie odmiennych typów organizacyjnych (a zarazem zasad dotyczących podziału zysku). W spółce jawnej (której to część uregulowań stosuje się odpowiednio do omawianej formy organizacyjnej) zysk generalnie dzieli się po równo. Natomiast w spółce akcyjnej (której postanowienia w pewnej części również stosuje się odpowiednio do spółki komandytowo – akcyjnej) zysk przypadający na określonego akcjonariusza (a zatem dywidenda) wylicza się – z uwzględnieniem współczynnika wynikającego ze stosunku pomiędzy wartością dysponowanych przez niego akcji a wysokością kapitału zakładowego. W spółce będącej przedmiotem niniejszego opracowania została wyartykułowana zasada, iż komplementariusz oraz akcjonariusz partycypują w zysku spółki proporcjonalnie do wniesionych przez siebie wkładów (jest to bynajmniej regulacja dyspozytywna, z uwagi na to, iż statut spółki może zawierać w tym zakresie odrębne postanowienia) – o czym szerzej wypowiada się Marta Litwińska – Werner w rozdziale „Spółka komandytowo – akcyjna” zawartym w monografii: „Prawo handlowe” [red. Józef Okolski] ; wydawnictwo Oficyna a Wolters Kluwer business ; wydanie 2 ; Warszawa 2008 ; ISBN: 978-83-7526-610-8 ; str. 213.

 
http://www.youtube.com/watch?v=C7OGT2cBvEQ - moje autorskie omówienie powyższej problematyki, opublikowane na YouTube
Na niniejszej stronie można - między innymi - znaleźć znaczną liczbę tekstów mojego autorstwa z takich dziedzin jak: prawo, wiedza o społeczeństwie, historia, język polski, język angielski oraz recenzje filmów i stron internetowych :)

=> Chcesz darmową stronę ? Kliknij tutaj! <=
stat4u