Ustaw jako stronę startową

Witam serdecznie :)

ONZ

Temat: Oceń dotychczasową skuteczność ONZ w dziedzinie budowania gwarancji bezpieczeństwa międzynarodowego.

Organizacja Narodów Zjednoczonych to niezwykła instytucja, powstała w skutek porozumienia aliantów u schyłku II wojny światowej. Przez ponad 60 lat stworzona w czerwcu 1945r. struktura, której głównym zadaniem miało być utrzymanie międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa przechodziła różne koleje losu, ale według mnie nie należy zastanawiać się nad rozwiązaniem czy kreacją nowego politycznego tworu, ale raczej nad pewną modyfikacją istniejącego obecnie systemu. ONZ uczestniczyła w rozwiązywaniu wielu konfliktów międzynarodowych, ale w praktyce nigdy nie brała udziału w sporach z udziałem mocarstw, tzn. stałych członków Rady Bezpieczeństwa, (czyli Rosji, wcześniej ZSRR, U.S.A., Chin, Francji czy Wielkiej Brytanii). Z biegiem czasu przerodziła się w miejsce prestiżowej rywalizacji pomiędzy supermocarstwami USA i ZSRR. Aktualnie ONZ ma ogromne zadłużenie, a państwa członkowskie nie płacą składek, zwłaszcza Stany Zjednoczone, które żądają gruntownej reformy tej organizacji. Jedną z przyczyn kryzysu jest rozbudowana biurokracja. Ostatnie spektakularne akcje Narodów Zjednoczonych, jak wojna w Zatoce Perskiej(1991) czy akcja w Somalii(1992-94), w niczym nie zmieniły sytuacji. Wypadki w byłej Jugosławii (wojna domowa 1992-1993) wyraźnie wskazują na niedowład wielu organów i agend ONZ. Z drugiej strony warto jednak pamiętać, że ta tak tutaj krytykowana instytucja w ciągu swojego dotychczasowego istnienia wydała szereg konwencji i traktatów mających przeciwdziałać w przyszłości powstawaniu a następnie rozprzestrzenianiu się konfliktów. Do najważniejszych konwencji wydanych przez Narody Zjednoczone należą m.in.: - Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych (1966r.) - Pierwszy (1966r.) i drugi (1989r.) protokół Fakultatywny do Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, dotyczący zniesienia kary śmierci - Międzynarodowa Konwencja w Sprawie Likwidacji Wszelkich Form Dyskryminacji Rasowej(1966) - Konwencja w sprawie zakazu Stosowania Tortur oraz Innego Okrutnego, Nieludzkiego bądź Poniżającego Traktowania lub Karania (1984r.) - Konwencja o Prawach Dziecka (1989r.) - Protokół Fakultatywny do Konwencji o Prawach Dziecka w sprawie Handlu Dziećmi, Dziecięcej Prostytucji i Dziecięcej Pornografii (2000r.)  - Konwencja e Sprawie Likwidacji Wszelkich Form Dyskryminacji Kobiet (1989r.) - Konwencja Dotycząca Statusu Uchodźców Istotne dla realizacji podstawowego i zasadniczego celu istnienia organizacji, czyli utrzymania pokoju na świecie a tym samym niezbędne w ocenie dotychczasowej działalności Narodów Zjednoczonych wydają się być następujące dokumenty wydane przez ONZ: - 

Traktat o nie rozprzestrzenianiu broni jądrowej (1970r.), zobowiązuje on państwa nie nuklearne do nieposiadania broni jądrowej w zamian, za co mają one otrzymać dostęp do pokojowych technologii nuklearnych, z drugiej zaś strony państwa posiadające broń jądrową mają w myśl traktatu rozpocząć rozmowy w sprawie rozbrojenia nuklearnego. - Konwencja o sprowadzania, badań, produkcji i gromadzenia zapasów broni bakteriologicznej i toksycznej oraz ich zniszczeniu (1975r.), - Konwencja o zakazie stosowania min przeciwpiechotnych (1997r.) - Konwencja o zakazie prowadzenia badań, produkcji, gromadzenia i użycia broni chemicznej oraz jej niszczeniu (1993r.)             

W sprawie skutecznego przeprowadzania rozbrojeń powołano szereg instytucji takich jak: - Rozbrojenie w Genewie, gdzie funkcjonuje Konferencja Rozbrojeniowa oraz Instytut NZ. ds. Badań nad Rozbrojeniem. Genewa jest miejscem konsultacji i dialogu politycznego państw w tym przede wszystkim regularne i dwustronne w charakterze rozmowy USA - Rosja w zakresie bezpieczeństwa, mające u początku rokowania SALT i START. - Konferencja Rozbrojeniowa (1966r.) Konferencja działa w oparciu o zasadę konsensu. 

Obecnie prace KR dotyczą następujących tematów: rozbrojenie jądrowe i zapobieganie wyścigowi zbrojeń jądrowych, zapobieganie wojnie jądrowej, zapobieganie wyścigowi zbrojeń w przestrzeni kosmicznej, nieużycie broni jądrowej przeciwko państwom nie-jądrowym, przejrzystość w zbrojeniach, nowe typy i systemy broni masowego rażenia, kompleksowy program rozbrojenia. - Instytut NZ ds. Badań nad Rozbrojeniem (1980r.) W czerwcu 1995r. w San Francisco, przy udziale wielu znamienitych polityków świata, odbyła się uroczystość z okazji 50 – lecia powołania do życia tejże organizacji. 26 czerwca 1945r. podpisano Deklarację Narodów Zjednoczonych. W 1995r. liczyła ona 185 państw. Siedzibą jest Nowy Jork, a inne jej agendy mieszczą się w Genewie, Wiedniu, Rzymie oraz Hadze. Językami urzędowymi są angielski, arabski, chiński, francuski, rosyjski i hiszpański. 

W 1995r. z ramienia ONZ działało 16 misji pokojowych z około 70 tys. żołnierzy. Trudno w sposób jednoznaczny podsumować ten okres. Do niewątpliwych osiągnięć należy zaliczyć pewne sukcesy w Ameryce Środkowej, Namibii, Kambodży, czy też opiekę nad 15 milionami ofiar konfliktów zbrojnych. Nie udało się jednak Narodom Zjednoczonym doprowadzić do zakończenia konfliktu w Somalii, zapobiec tragedii w Rwandzie czy też zapobiec wybuchowi konfliktu, a potem pomóc w jego zakończeniu w Bośni i Hercegowinie. Należy sądzić, iż słabość ta wynika z faktu, że organizacja nie ma możliwości egzekwowania swoich decyzji. Zapowiedzią pewnej zmiany może być fakt użycia lotnictwa NATO w nalotach na pozycję Serbów w Bośni. 

Na rozkaz ONZ w sierpniu i wrześniu 1995r. samoloty paktu atlantyckiego bombardowały pozycję Serbów, co spowodowało odblokowanie Sarajewa i podjęcie rozmów pokojowych. W latach konfrontacji między dwoma mocarstwami USA i ZSRR, ONZ służyła za swoistego rodzaju wentyl bezpieczeństwa. Jest to zapewne prawdą, gdyż w tym okresie nie wybuchła trzecia wojna światowa, chociaż ognisk zapalnych nie brakowało.


Przykładem niech będzie chociażby kryzys kubański, w którego zażegnaniu istotny wkład wniósł ówczesny sekretarz generalny ONZ U Thant, który w ostatnich dniach października 1962r. rozpoczął rokowania mediacyjne z trzema stronami konfliktu (tzn. U.S.A., ZSRR oraz Kubą).   Było to wielkim osiągnięciem, jednak osiągnięto to kosztem wzajemnego wetowania przez obydwie strony rezolucji Rady Bezpieczeństwa, które to mogłyby zażegnać niejeden konflikt o charakterze regionalnym. Po rozpadzie ZSRR i Układu Warszawskiego organizacja stała się bardziej operatywna i efektywna. Bardzo szybko zaaprobowano sankcje przeciwko Irakowi Sadama Husajna, przeprowadzono pod auspicjami U.S.A. operację Pustynna Burza (1991r.), która to spowodowała odbicie Kuwejtu z rąk Irakijczyków. 

Niewątpliwie pół wieku to czas podsumowań, z drugiej zaś strony powinna odbyć się poważna dyskusja na temat przyszłości świata i roli ONZ w tym nowym, jakże innym od tego, w którym zakładano organizację układzie geopolitycznym. Współcześnie największe porażki Narodów Zjednoczonych to według mnie: kolejna wojna Izraela z Hezbollahem (praktycznie z Libanem) oraz brak chętnych do wysłania swoich kontyngentów w ramach misji stabilzacyjnej. Drugim niewypałem ONZ wydaję się być fiasko rozmów z Iranem w sprawie zaprzestania prac, mających na celu konstrukcję bomby atomowej. Sankcję nakładane na Teheran są raczej symboliczne, a widmo globalne
j wojny arabsko – izraelsko – amerykańskiej wciąż istnieje, chociaż może ostatnio trochę przycichło. Jest to jednak spokój pozorny i tylko szybkie i konsekwentne działania m.in.: właśnie ze strony ONZ mogą sprawić by był to pokój trwały a nie jedynie cisza przed nadciągającą burzą.             

Według mnie istotnym problemem, stojącym na przeszkodzie poprawie skuteczności działania samej instytucji jest chociażby skład Rady Bezpieczeństwa, w której to brakuję takich światowych gigantów jak Niemcy czy Japonia. Należy zawsze pamiętać o tym, dlaczego, działająca w dwudziestoleciu międzywojennym poprzedniczka ONZ, Liga Narodów nie zdołała zapewnić światu pokoju. Ludzkość powinna uczyć się na swoich błędach i wyciągać z nich konstruktywne wnioski. Chociaż wydaję się, że mając U.S.A. i Rosję w swych szeregach ONZ posiada wszystkie niezbędne do utrzymania międzynarodowej równowagi i stabilności instrumenty to jednak nieobecność wymienionych wyżej państw jest niepokojąca i ukazuję całą organizację w niezwykle konserwatywnym świetle, jako instytucję skostniałą i stanowiącą, w obecnym kształcie relikt czasów zimnej wojny.             

Istotny wydaję się być tutaj autorytet samego sekretarza generalnego ONZ, którego to traktować można jako swoistą wizytówkę całej organizacji. Pierwszym niezwykle kontrowersyjnym przywódcą Narodów Zjednoczonych był sprawujący tą funkcję w latach 1953-1961 szwedzki polityk i ekonomista Dag Hammarskjold. Działał on w okresie schyłku zimnej wojny i lawinowo rozwijającego się procesu dekolonizacji. 

Był oskarżany przez U.S.A. i ZSRR o ambicje przewodzenia światem. Zginął w katastrofie lotniczej na pograniczu Kongo (Zair) i Rodezji (Zimbabwe), kiedy to udawał się na inspekcję oddziałów ONZ podczas wojny domowej w Kongo. Chodziło tu mianowicie o secesję Katangi w 1961r. W uznaniu zasług dla pokoju światowego został laureatem Pokojowej Nagrody Nobla. Kurt Waldheim z kolej, będący sekretarzem w latach 1972-1982 ze względu na służbę w Wehrmachcie na Bałkanach, podczas II wojny światowej, był oskarżany przez organizację żydowskie o współudział w holocauście. Ostatni przywódca ONZ Kofi Annan również nie należał do osób kryształowo czystych, bowiem jego syn zamieszany był w dużą aferę korupcyjną związaną z działalnością samej instytucji Zjednoczonych Narodów. 

Pozostaje mieć, zatem nadzieję, że sprawujący od 1 stycznia tego roku południowokoreański sekretarz generalny Ban Ki Mun zdoła udźwignąć brzemię odpowiedzialności i po raz kolejny nie skompromitować tej tak wydawałoby się potrzebnej współcześnie instytucji. Ale czy nawet najlepszy dyplomata zdoła rozwiązać konflikty ciągnące się od dziesiątek lat?, takie jak ciągłe starcia na Bliskim Wschodzie, wojny domowe w środkowej Afryce, nieprzestrzeganie praw człowieka w Chinach, Korei Płn., Rosji czy w końcu przezwyciężyć skrzętnie ukrywaną nienawiść aspirującej do bycia godnym następcą ZSRR Wspólnoty Niepodległych państw czy dążącego do jawnej konfrontacji świata muzułmańskiego. Postawione tu pytanie wydaję się więc, niezwykle retoryczne.


Na niniejszej stronie można - między innymi - znaleźć znaczną liczbę tekstów mojego autorstwa z takich dziedzin jak: prawo, wiedza o społeczeństwie, historia, język polski, język angielski oraz recenzje filmów i stron internetowych :)

=> Chcesz darmową stronę ? Kliknij tutaj! <=
stat4u